Σουέλ της Ιωάννας Καρυστιάνη

Για τη συγγραφέα τι θα μπορούσα να πω; Αν έχετε δει την ταινία "Μικρά Αγγλία" είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημά της, όπως επίσης έχει γράψει το σενάριο για την ταινία "Νύφες"!

Οπότε καταλαβαίνουμε αμέσως αμέσως για τι επίπεδο συγγραφής μιλάμε...

Το βιβλίο έχει σχέση με τη θάλασσα, γι' αυτό και το επέλεξα καταμεσής του καλοκαιριού. 

Σουέλ είναι ο βουβός κυματισμός του ωκεανού. Ο ήρωας του βιβλίου, ο Μήτσος Αυγουστής είναι καπετάνιος εμπορικού πλοίου, στη δύση της καριέρα του, με ένα πολυσυλλεκτικό πλήρωμα και μια γάτα , τη Μαρίτσα και ταξιδεύει στις ανατολικές θάλασσες, φορτώνοντας και ξεφορτώνοντας εμπορεύματα. 

Όλη του η ζωή είναι σφιχτοδεμένη με τον μπλε ορίζοντα των θαλασσών. Οικογένεια στη στεριά υπάρχει για να υπάρχει. Σύζυγος, δύο κόρες κι ένας γιος, ο βενιαμίν της οικογένειας. Δώδεκα χρόνια έχει να τους δει ο καπετάνιος. Δώδεκα χρόνια από λιμάνι σε λιμάνι στον Ειρηνικό Ωκεανό, μαζί με το πλήρωμά του, κουβαλά ο καπετάνιος τα εβδομήντα πέντε του χρόνια και ούτε που σκέφτεται να ξεμπαρκάρει! 

"Ένας Αυγουστής δεν πεθαίνει στη στεριά και ο συγκεκριμένος δε θα έπαιρνε ποτέ μέρος στα γηρατειά, που κυματίζουν σιγά και βουβά από τη μια στάση του Ηλεκτρικού στην άλλη, από το αριστερό στο απέναντι πεζοδρόμιο, από το παγκάκι της πλατείας τάδε του πρωινού στο παγκάκι της πλατείας δείνα του απογεύματος."

Και υπάρχει και η Λίτσα, κομμώτρια στην Ελευσίνα, που παρεμβάλλονται τα λόγια της, σε όλο το βιβλίο , η Λίτσα που μας κάνει να δούμε τον καπετάνιο με τα δικά της μάτια μέσα από τις απλές, λαϊκές μα τόσο ανθρώπινες και γεμάτες συναίσθημα αφηγήσεις της. Είναι η "άλλη" γυναίκα, όμως φαίνεται τελικά να είναι "η γυναίκα" στη ζωή του καπετάνιου, αυτή που τον περιμένει καρτερικά στις πολύχρονες απουσίες του και ξεδίνει φυτεύοντας λουλούδια στις γλάστρες της αυλής της. Και αποφασίζει να μην είναι συνεχώς μουγκή. 

"Το σιωπηλό σπίτι είναι σαν αεροπλάνο σε κενό αέρος. Πέφτει ξαφνικά και το χάνεις από τα πόδια σου. Μπαινοβγαίνω στα δωμάτια, κάνω κύκλο την αυλή, μιλάω σε όλα, ντουβάρια, νοικοκυριά, κλαριά και λέω τα πάντα. Τις ειδήσεις, ψέματα, σάχλες, τρέλες, καημούς, διάφορα. Ξεφουρνίζω και κάποιες σκηνές της ζωής μου που έπρεπε να τα έχω πει χύμα αλλά τα έκανα γαργάρα και τώρα, δέκα, είκοσι, τριάντα, κοντά σαράντα χρόνια μετά, βρίσκω τα κατάλληλα επιχειρήματα και το θάρρος να μη βλάψω άλλο τον εαυτό μου. Χρειάζεται μεγάλο θάρρος για να μη βλάψεις τον εαυτό σου."

Αυτές τις σκέψεις κάνει πια η Λίτσα, που έχει μάθει να ζει με τις αναμνήσεις μια και ο αγαπημένος της έχει μάλλον βάλει πάνω κι από εκείνη, τη μεγάλη ερωμένη του, τη θάλασσα!

"Τα μάτια του είναι διαρκώς μες στα μάτια μου και φτάνω να πιστεύω πως η θάλασσα γεννήθηκε μετά τον Μήτσο κι έγινε καταγάλανη και δροσερή για να πηγαίνει με το βλέμμα του. Βλέμμα που με πάει σε υπερβολές με το κιλό, πίστη δίχως μέτρο, υπομονή δίχως δικαιολογία, τόσο που καμιά φορά ξυπνώ απότομα και περιφρονώ τον εαυτό μου."

Η μεγάλη ανατροπή στο βιβλίο συμβαίνει όταν ο γιος του καπετάνιου (τον οποίο έχει δώδεκα χρόνια να δει οπότε και δεν τον αναγνωρίζει) αποφασίζει , παριστάνοντας τον μαθητευόμενο ναυτικό, να ταξιδέψει μαζί του για να γνωρίσει αυτόν τον μακρινό πατέρα και ίσως έτσι να γνωρίσει τελικά και τον εαυτό του.

Η αίσθηση που άφησε σε εμένα το βιβλίο, πέρα από την απόλαυση της ανάγνωσης πραγματικής λογοτεχνίας, είναι αυτή η ανάγκη του ανθρώπου, όποιας ηλικίας, φύλου ή κοινωνικής θέσης να βρει τη γαλήνη μέσα του. Να ακούσει και να αφεθεί στο δικό του Σουέλ!