Κάποιες σκέψεις μου από το σεμινάριο Erasmus που παρακολούθησα

 

GAME-BASED LEARNING   &     GAMIFICATION

Γιατί άραγε οι άνθρωποι μεγαλώνοντας σταματούν να παίζουν;

Είναι το παιχνίδι ευεργετικό σε κάθε ηλικία;

Όλοι οι μελετητές που ασχολούνται με την αναπτυξιακή πορεία των παιδιών θεωρούν το παιχνίδι ως έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες που βοηθά στην κοινωνικοποίηση, την αντίληψη, την προσαρμοστικότητα, τη συμμετοχή, της ενίσχυση της εικόνας που έχει το ίδιο το παιδί για τον εαυτό του.

Αυτό εξηγείται εύκολα, αν αναλογιστούμε πως παίζοντας ένα παιχνίδι, αναλαμβάνουμε ρόλους, αλληλοεπιδρούμε, συγκρουόμαστε, διαφωνούμε και τελικά όλο αυτό είναι μια προσομοίωση της ίδιας της ζωής.

Το παιδί επομένως έχει την ευκαιρία μέσω του παιχνιδιού, να ετοιμάσει τον εαυτό του ώστε να γίνει μέλος της κοινωνίας στην οποία ζει .

Κάποιοι ειδικοί μάλιστα, υποστηρίζουν πως όσο πιο ελεύθερο είναι το παιχνίδι, τόσο καλύτερα προετοιμάζει το άτομο για ομαλή κοινωνική ένταξη. Αυτό γιατί τα παιδιά, λειτουργώντας αυθόρμητα και χωρίς εξωτερικές επεμβάσεις, φαίνεται να αναλαμβάνουν περισσότερες ευθύνες, λύνουν μόνα τους τα περισσότερα ζητήματα που προκύπτουν και αυτό τους οδηγεί πιο γρήγορα στην ωρίμανση με υγιή τρόπο.

Ας δούμε τώρα πώς μπορεί το παιχνίδι και τα οφέλη του να χρησιμοποιηθούν στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Σκεφτείτε ένα πολύ γνωστό και σχετικά απλό παιχνίδι, αρκετά δημοφιλές στα παιδιά όλων των ηλικιών, την τρίλιζα.

Αν οι παίκτες φέρνουν συνέχεια ισοπαλία, καταντά βαρετό και εύκολα εγκαταλείπουν την προσπάθεια. Εξίσου βαρετό όμως γίνεται αν ο ένας παίκτης κερδίζει συνέχεια. Δεν βρίσκει κανένα ενδιαφέρον για να συνεχίσει το παιχνίδι.

Αν προχωρήσουμε λίγο τη σκέψη μας και έρθουμε στη θέση ενός μαθητή, μήπως μπορούμε τώρα να υποψιαστούμε γιατί μπορεί εύκολα να αποθαρρυνθεί ή να πάψει να ενδιαφέρεται για το μάθημα;

Να λοιπόν ένας απλός τρόπος που μπορούμε μέσω ενός παιχνιδιού να κατανοήσουμε γιατί κάποιοι μαθητές μας εύκολα και γρήγορα χάνουν το ενδιαφέρον τους και αντιμετωπίζουν το σχολείο ως σπατάλη χρόνου.

Η θεωρία της διασκέδασης

Η ανακαλυπτική μάθηση δεν είναι κάτι νέο. Είναι η μέθοδος που κυριαρχεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες στα εκπαιδευτικά συστήματα των περισσότερων χωρών. Η γνώση δεν είναι κάτι που σερβίρεται στο μαθητή, σαν πιάτο έτοιμο προς κατανάλωση, αλλά αντίθετα ο ίδιος ο μαθητής καλείται να προετοιμάσει την «τροφή του». Με άλλα λόγια καλείται να κατακτήσει τη γνώση μέσα από ένα κατάλληλα δομημένο σύστημα που έχει συγκεκριμένους στόχους και ορισμένη μεθοδολογία.

Βασικό στοιχείο της ανακαλυπτικής μάθησης είναι η εσωτερική ικανοποίηση. Ο μαθητής χτίζοντας το οικοδόμημα της γνώσης ουσιαστικά
οικοδομεί τα θεμέλια της ίδιας του της ζωής.

Η εσωτερική ικανοποίηση είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση και έχει παρατηρηθεί πως οι πιο επιτυχημένοι άνθρωποι είναι αυτοί που κάνουν αυτό που τους ευχαριστεί.

Συμπερασματικά ο εκπαιδευτικός έχει στη διάθεσή του έναν μακρύ κατάλογο εκπαιδευτικών παιχνιδιών που μπορεί να χρησιμοποιήσει με βάση τις ανάγκες των μαθητών του καθώς και τους στόχους που ο ίδιος έχει θέσει κάθε φορά.

Όταν λέμε εκπαιδευτικά παιχνίδια πού ακριβώς πάει το μυαλό μας;

Οι περισσότεροι από εμάς πιθανόν να αναφερθούμε στα επιτραπέζια ή στα ομαδικά παιχνίδια που τόσο αρέσουν στα παιδιά!

Τι γίνεται όμως με τα βιντεοπαιχνίδια; Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εκπαιδευτικούς σκοπούς;

Ας δούμε αρχικά μια συνηθισμένη άποψη που έχουμε οι περισσότεροι ενήλικοι, εκπαιδευτικοί και γονείς, για αυτά. Τα έχουμε συνδυάσει στο μυαλό μας με τη βία και αυτό μας κάνει να κρατούμε αρνητική στάση.

Είναι  ένα τεράστιο κεφάλαιο για συζήτηση.

Δεν ξέρω αν είναι συγκρίσιμα μεγέθη, αλλά σκεφτείτε πώς αντιμετώπιζαν οι γονείς μας τη δεκαετία του 1970 και 80 τα τζιν παντελόνια ή τη ροκ - ποπ μουσική!

Υπάρχει όμως η εξής άποψη που καλό θα ήταν να την έχουμε στο νου μας: για να μη βρίσκουν διαθέσιμο χώρο άνθρωποι που πιθανόν έχουν την πρόθεση να περάσουν στα παιδιά μας άσχημα μηνύματα μέσω των βιντεοπαιχνιδιών , ίσως θα πρέπει γονείς και δάσκαλοι να μην επιτρέπουμε να υπάρχει τόσος διαθέσιμος χώρος δράσης, επομένως να εμπλακούμε περισσότερο.

Πρόκληση και πρόσκληση λοιπόν να χρησιμοποιήσουμε αρκετά από τα θετικά των βιντεοπαιχνιδιών στο μάθημά μας!

Ας μην έχουμε μόνο αυτή τη στερεοτυπική εικόνα στο μυαλό μας για το παιδί που παίζει ασταμάτητα videogames!