Χορεύουν οι ελέφαντες; της Σοφίας Νικολαΐδου - ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Ομολογώ πως βλέποντας τον τίτλο τίποτα δεν μπόρεσα να μαντέψω από την υπόθεση του βιβλίου...έξυπνο εκ μέρους της συγγραφέα! ούτε διαβάζοντας το οπισθόφυλλο μου πρόσθεσε κάτι  σε αυτό που δεν είχα καταλάβει!

Η συγγραφέας κινείται ανάμεσα σε δύο εποχές, η μία προς το τέλος του εμφυλίου πολέμου και η άλλη πιο κοντινή, περίπου μια δεκαετία πριν, αντλώντας τον κορμό της υπόθεσης του μυθιστορήματός της από ένα πραγματικό γεγονός, τον φόνο του Αμερικανού δημοσιογράφου Πολκ στη μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη. 

Δύο διαφορετικές εποχές, κοινός ο τόπος όπου διαδραματίζονται οι δύο ιστορίες.

Η μία ιστορία βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα, η άλλη έχει ως κεντρικό πρόσωπο τον Μηνά που του άρεσε το σχολείο, σύμφωνα με τα λεγόμενά του...μόνο που "Απλώς μια μέρα το σχολείο έγινε αφόρητο."

Και ενώ ο Μηνάς φέρνει απόγνωση στους γονείς που έχουν σπουδάσει φιλολογία και στην επίσης φιλόλογο γιαγιά του- με την άρνηση που τον έχει πιάσει- και από μαθητής του είκοσι κόλλησε έξω από την πόρτα του δωματίου του τη φράση : ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΕΡΑΣΩ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ!

Και έτσι, μέσα σε αυτή την ιστορία, βλέπει κανείς την παθογένεια του εκπαιδευτικού μας συστήματος, που όντας τόσο επικεντρωμένο στις εισαγωγικές εξετάσεις για την ανώτατη εκπαίδευση, έχει καταφέρει επιτυχώς να δημιουργήσει στα παιδιά τόση απέχθεια που όπως λέει και ο Μηνάς μετά από μια αδιέξοδη επίσκεψη σε ψυχολόγο "...αν ξαναδώσω στη ζωή μου εξετάσεις, θα πεθάνω!" 

Ώσπου βρίσκεται ένας φιλόλογος στο δημόσιο σχολείο που πηγαίνει ο Μηνάς, ο οποίος επίσης σιχαινόταν το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, το θεωρούσε πνευματοκτόνο, ιδεοληπτικό και μεγαλομανές! 

 Βλέποντας λοιπόν αυτή την απέχθεια του παιδιού για την εκπαιδευτική διαδικασία δοκιμάζει να τον κινητοποιήσει κάνοντας μια συμφωνία μαζί του: να ερευνήσει (ο Μηνάς) μια υπόθεση που είχε απασχολήσει την αστυνομία το 1949, όταν βρέθηκε από έναν βαρκάρη το πτώμα ενός Αμερικανού δημοσιογράφου. Για αντάλλαγμα ο καθηγητής θα απάλλασσε τον μαθητή του από την καθημερινή εξέταση στο μάθημά του και την υποχρέωσή του να είναι διαβασμένος.

Έτσι ο Μηνάς βουτάει στον κόσμο της έρευνας με τη βοήθεια του πατέρα του που είναι δημοσιογράφος και βρίσκει την ομορφιά της ανακάλυψης της γνώσης μέσα από αυτόν.

Παράλληλα μαθαίνουμε το πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας στα τέλη της δεκαετίας του '40, με αστυνομικούς που προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς να βρουν τον μπελά τους, με πολίτες που οφείλουν να υπακούν στην εξουσία  απόλυτα και με μια εξουσία που προσπαθεί να επιβληθεί με απειλές, εξορίες, βασανισμούς και σκοτεινές συμφωνίες.

Ενδιάμεσα διαβάζουμε περί δικαιοσύνης, γιατί για τον φόνο του δημοσιογράφου κατηγορείται ένας πολίτης που τελικά απαλλάσσεται μετά από χρόνια, μόνο και μόνο γιατί έπρεπε κάποιος να βρεθεί ως ύποπτος. Πόσο σύνηθες σε κείνα τα δύσκολα χρόνια!

Επίσης βλέπουμε μέσα στις σελίδες του βιβλίου μια πολύ γνώριμη εικόνα μιας ελληνικής οικογένειας που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις εκρήξεις ενός έφηβου γιου, στο παράλογα καταπιεστικό σχολικό περιβάλλον που προσπαθεί να ισοπεδώσει μαθητές αλλά και εμπνευσμένους εκπαιδευτικούς καθώς και στις προσπάθειες των μελών της να βρουν τα δικά τους "θέλω".

Τελικά... Χορεύουν οι ελέφαντες;...δεν θα το μαρτυρήσω...!